Intellectueel eigendom

Wat is intellectueel eigendom?

Intellectueel eigendom is de verzamelnaam voor het eigendom van ‘intellectuele creaties’ zoals designs, symbolen, logo’s, literaire en artistieke werken, namen en afbeeldingen die gebruikt worden bij de verkoop van een artikel. Het is belangrijk dat klanten kunnen rekenen op authentieke, originele artikelen waar de verkoper aan alle verplichtingen heeft voldaan met betrekking tot intellectueel eigendom.

Er zijn richtlijnen gemaakt waaraan artikelen en de productinformatie die daarbij hoort aan moeten voldoen om als merkartikel verkocht te kunnen worden. Voor deze richtlijnen kun je terecht op deze pagina. Zo voorkomen we samen dat er misleidende informatie in de productinformatie terecht komt.

Merkrechten

Als je zonder toestemming van de merkeigenaar een geregistreerd merk gebruikt, dan is er sprake van merkinbreuk. Er is niet alleen sprake van merkinbreuk als de merknaam wordt gebruikt voor dezelfde soort artikelen, maar ook als de merknaam wordt genoemd in de titel.

Zo is het onder andere verboden om op het platform:

• In de titel of productomschrijving te zeggen ‘geïnspireerd door’, ‘onze impressie van’, ‘gebaseerd op’ of ‘lijkend op’ of een vergelijkbare omschrijving en dan een merknaam of merkartikel noemen. Voorbeelden:

- In de titel aangeven dat een prinsessenverkleedjurk geïnspireerd is op Frozen van Disney

- Het hebben over de naam of geur van een merkparfum, terwijl je dat merk parfum niet verkoopt

• In de afbeeldingen het merkartikel laten zien wat de bron van de inspiratie is. Voorbeeld:

- Een afbeelding plaatsen van het merk parfum waarop jouw parfum geïnspireerd is

Namaak

Er is sprake van namaak als zowel de productnaam als de andere productkenmerken gekopieerd worden.

Als je zonder toestemming van de merkeigenaar een geregistreerd merk gebruikt, dan is er sprake van merkinbreuk. Er is niet alleen sprake van merkinbreuk als de merknaam wordt gebruikt voor dezelfde soort artikelen, maar ook als de merknaam wordt genoemd in de titel.

Zo is het onder andere verboden om op het platform:

• In de titel of productomschrijving te zeggen ‘geïnspireerd door’, ‘onze impressie van’, ‘gebaseerd op’ of ‘lijkend op’ of een vergelijkbare omschrijving en dan een merknaam of merkartikel noemen. Voorbeelden:
  - In de titel aangeven dat een prinsessenverkleedjurk geïnspireerd is op Frozen van Disney
  - Het hebben over de naam of geur van een merkparfum, terwijl je dat merk parfum niet verkoopt

• In de afbeeldingen het merkartikel laten zien wat de bron van de inspiratie is. Voorbeeld:
  - Een afbeelding plaatsen van het merk parfum waarop jouw parfum geïnspireerd is

De begrippen namaak, imitatie en nep worden in de praktijk door elkaar gebruikt. Voor de duidelijkheid zullen we namaak als begrip gebruiken in dit beleid.

Een aantal voorbeelden van namaak:

• Artikelen die een imitatie zijn van een merkartikel of een beschermd design.
• Een afbeelding van een artiest die daar geen toestemming voor heeft gegeven.
• Een illegale kopie van een game, film, muziek of software.

Om klanten samen de beste kwaliteit en service te kunnen bieden en oneerlijke concurrentie op het platform te voorkomen, vinden wij het erg belangrijk om actief het aanbieden van namaak- en imitatieartikelen te bestrijden.

Het verkopen van namaakartikelen is bij wet verboden. Bij het verkopen van namaak maak je namelijk inbreuk op het intellectueel eigendom van een andere persoon of organisatie. Alle artikelen die op bol worden aangeboden moeten dus originele en authentieke artikelen zijn.

Het is de verantwoordelijkheid van iedere verkoper om alleen originele, authentieke, artikelen aan te bieden op ons platform. Dit betekent dat je zelf moet controleren of het artikel dat je wilt verkopen origineel is. Houd je hierbij aan de volgende regels:

• Koop alleen artikelen in bij betrouwbare leveranciers.
• Zorg ervoor dat merkartikelen een bij GS1-geregistreerde EAN hebben.
• Zorg ervoor dat je merkartikelen met de originele EAN verkoopt.

Als verkoper is het jouw verantwoordelijkheid om de verschillende vormen van namaak en de geldende wetgeving te kennen.

Bij bol werken we nauw samen met fabrikanten, merkeigenaren, licentiegevers, licentienemers, contenteigenaren, leveranciers, verkopers, brancheorganisaties en anti-namaakorganisaties om namaakassortiment op te sporen en daartegen in actie te komen.

Bol onderzoekt meldingen van namaak door bovenstaande partijen en ook meldingen van klanten. Voor het onderzoek kunnen wij je vragen documenten te laten zien om de echtheid van het product te beoordelen, zoals:

• Inkoopfactuur.
• Detailfoto’s van het artikel of de verpakking.

Als er voldoende bewijs is om namaak aan te tonen, zullen wij deze artikelen direct verwijderen. We nemen contact op met de verkoper die in overtreding is over de gevolgen voor de beleidspunten. Als je het beleid niet volgt, kan dat ervoor zorgen dat je verkoopaccount wordt gesloten.

Als het nodig is, zal bol actief meewerken aan onderzoeken vanuit overheidsinstanties zoals politie en douane. Ook als de eigenaar van het intellectueel eigendom besluit juridische vervolgstappen te nemen.

Ook het importeren van authentieke goederen van buiten de EU kan als inbreuk op intellectueel eigendom worden gezien (en dus als namaak worden behandeld) wanneer de merkeigenaar/fabrikant geen toestemming heeft gegeven aan de verkoper om deze in Europa te verkopen.

Bijvoorbeeld: het zelfstandig importeren van een Pokémon-knuffel uit China is niet toegestaan zonder toestemming van The Pokémon Company of de houder van de Pokémon-licentie in Europa. Als verkoper ben je zelf verantwoordelijk voor het vragen van toestemming. Je moet deze toestemming kunnen laten zien.

Via de Notice and Take down procedure kan melding worden gemaakt van namaakartikelen. Deze meldingen worden zo snel mogelijk behandeld.

Auteursrecht beschermt originele creaties zoals boeken, films, muziek en software. In het auteursrecht staat dat alleen de maker van een werk deze mag verspreiden, publiceren of kopiëren. Vanwege deze wetgeving is het niet toegestaan om op bol artikelen te verkopen die tegen het auteursrecht van anderen ingaan.

Auteursrecht beschermt alle originele creatieve werken zoals boeken, films, muziek, foto's, schilderijen, enzovoorts. Dit betekent dat anderen deze werken of onderdelen ervan niet mogen gebruiken zonder toestemming van de maker. Als je artikelen op ons platform verkoopt, moet je controleren of deze geen auteursrecht schenden.

Er zijn een paar uitzonderingen, zoals het doorverkopen van een product dat al op de markt is gebracht door de maker. Maar over het algemeen ben je zelf verantwoordelijk om goed te controleren of het assortiment mogelijk auteursrechtelijk beschermd is.

Vraag toestemming als dat nodig is
Ben je zelf niet de maker van bijvoorbeeld een foto, muziekstuk, game of film? Dan is het aan jou om bij een artikel te beslissen of je gebruik maakt van iemand anders auteursrecht en of toestemming voor het gebruik ervan nodig is.

Voorbeelden uit de praktijk
Als verkoper op bol is het belangrijk dat je op de hoogte bent van wat auteursrecht en intellectuele eigendomsrecht is. Dit heeft namelijk effect op de artikelen die je verkoopt.

Wij hebben een aantal veel voorkomende situaties op een rij gezet, waarbij je te maken kan hebben met het auteursrecht of rechten van derden:

• Je wilt een canvas print, poster, T-shirt, dekbedovertrek, mok (etc.) verkopen met afgebeeld een scène of figuur uit een film/serie/game.
• Je wilt een retro gameconsole verkopen met vooraf geïnstalleerde games.
• Je wilt een nieuw artikel verkopen op bol en zoekt via Google een geschikte afbeelding.

Zie jij dat er bij een artikel geen rekening wordt gehouden met het auteursrecht of andere rechten? Via de Notice and Take downprocedure kan je hiervan een melding maken.

Modelrecht is een vorm van een intellectueel eigendomsrecht dat van toepassing is op zowel modellen als tekeningen. In tegenstelling tot het auteursrecht vereist modelrecht registratie om het exclusieve recht op het gebruik ervan te behouden en bescherming te bieden tegen pogingen van anderen om hetzelfde ontwerp na te bootsen.

Een model of tekening betreft het uiterlijk van een nieuwe creatie of een deel daarvan, dat uniek is en een eigen karakter heeft. Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn op een nieuwe koptelefoon, horloge, koffiezetapparaat, kledingstuk of tas. Het uiterlijk, ook bekend als het design, omvat kenmerken zoals lijnen, vormen, kleuren, texturen, materialen en decoraties van het product zelf.

Registratie van een model stelt je in staat om een model, tekening of een combinatie van beide te beschermen. Een tekening verwijst naar tweedimensionale ontwerpen, zoals patronen op behang, textiel, tegels of serviesgoed. Een model daarentegen betreft driedimensionale ontwerpen, zoals de vormgeving van elektronische apparaten, meubels, verpakkingen, bouwmaterialen, speelgoed of serviesgoed.

Je kunt ook een combinatie van een tekening en een model beschermen, bijvoorbeeld een tekening op een driedimensionaal object, zoals decoraties op een tas. Dit omvat een tweedimensionale decoratie en een driedimensionale vorm die samen het uiterlijk bepalen.

Door je ontwerp te registreren bij het BOIP, verkrijg je exclusieve gebruiksrechten en bescherm je het tegen mogelijke namaak of misbruik. Een modelregistratie heeft een geldigheidsduur van vijf jaar en kan steeds met vijf jaar worden verlengd, tot maximaal 25 jaar in totaal.

Voorbeelden uit de praktijk

• Meubelontwerp: Een meubelfabrikant heeft een opvallende stoel ontworpen met een kenmerkende rugleuning en bijzondere pootstructuur. Door dit specifieke meubelontwerp te registreren, kan de fabrikant voorkomen dat andere meubelmakers een identiek of gelijkaardig ontwerp produceren en verkopen;
• Verpakkingsdesign: Een bedrijf heeft een innovatieve verpakkingsvorm ontwikkeld voor een specifiek product, met een unieke combinatie van vormen, kleuren en openingen. Door dit verpakkingsdesign te registreren, kan het bedrijf voorkomen dat concurrenten identieke verpakkingen gebruiken voor vergelijkbare producten;
• Industrieel ontwerp: Een fabrikant heeft een nieuw ontwerp gecreëerd voor een keukenapparaat met een specifieke vorm, ergonomische handgrepen en opvallende kleuren. Door dit ontwerp te registreren, kan het bedrijf het exclusieve recht behouden om dit specifieke ontwerp te produceren en op de markt te brengen.

In al deze voorbeelden kan het registreren van het modelrecht ervoor zorgen dat de ontwerpen beschermd blijven tegen namaak of gebruik door anderen, waardoor de oorspronkelijke makers exclusiviteit behouden en hun investeringen in het ontwerpproces worden beschermd.

Een octrooi, ook wel patent genoemd, is een exclusief eigendomsrecht op een uitvinding van een technisch product of proces. Als je iets nieuws uitvindt, kun je een octrooi aanvragen. Dit geeft je het speciale recht om jouw uitvinding te gebruiken, te maken en te verkopen. Het betekent dat anderen niet zomaar jouw uitvinding mogen gebruiken of namaken.

Octrooien gelden voor allerlei soorten nieuwe dingen, zoals nieuwe machines, technologieën en medicijnen. Als iets eenmaal beschermd is met een octrooi, mag niemand anders het zonder jouw toestemming gebruiken. Soms zijn er uitzonderingen als de uitvinder het product al op de markt heeft gebracht. Verkopers moeten checken of hun producten de uitvinding van iemand anders zijn.

Als je zelf geen nieuwe technologie, machine of product hebt bedacht, moet je checken of je toestemming nodig hebt voordat je het gebruikt.

Voorbeelden van problemen met octrooien kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Als je een apparaat wilt verkopen met functies of ontwerpen die door iemand anders zijn beschermd;
• Als je een product wilt verkopen waar gepatenteerde technologie in zit.

Let op!
Misschien ben je niet de eigenaar van het octrooi. Dan moet je eerst contact opnemen met de eigenaar en toestemming krijgen voordat je het mag gebruiken.

Verkoop je opslagartikelen zoals smartphones, dvd’s, USB-sticks of externe harde schijven? Dan moet je als aanbieder een thuiskopievergoeding betalen. De vergoeding is bedoeld voor artiesten en auteurs die inkomsten mislopen doordat hun werk door klanten gekopieerd wordt op deze apparaten.

• Verkoop je in Nederland? Ga naar Stichting de Thuiskopie
• Verkoop je in België? Ga naar Auvibel

Let op wanneer je zelf importeert
Het importeren van goederen met een geregistreerd merk is toegestaan wanneer de artikelen worden geïmporteerd uit een land uit de Europese Economische Ruimte (EER). Bij de EER horen alle EU-landen plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland. Binnen de

EER bestaat vrij verkeer van personen en goederen. Alle goederen die zich binnen de grenzen van de EER bevinden mogen zonder belemmering worden verplaatst en verkocht in een ander EER-land.

Het is niet toegestaan om zonder uitdrukkelijke toestemming van de merkhouder artikelen te importeren van landen buiten de EER en deze binnen de EER te verkopen. Importeren zonder toestemming heet parallelimport en dat is verboden. Dit verbod geldt ook als de merkhouder hetzelfde soort artikel binnen de EER verkoopt, zolang de merkhouder de rechten op het merk of product heeft in de EER.

Vraag toestemming aan de merkeigenaar
Een artikel dat van buiten de EER is geïmporteerd mag niet zonder toestemming van de merkhouder bij bol worden verkocht.

Het is de verantwoordelijkheid van de verkoper om ervoor te zorgen dat documenten rondom het importeren op orde zijn. Als je bijvoorbeeld een artikel wilt verkopen dat buiten de EER is geïmporteerd moet je toestemming hebben van de merkhouder. Bewaar dus altijd goed de communicatie, contracten en officiële inkooporders van artikelen die buiten de EER zijn geïmporteerd.

Bijvoorbeeld: Het zelfstandig importeren van een Pokémon-knuffel uit China is niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van The Pokémon Company of de houder van de Pokémon-licentie in Europa. Als verkoper ben je zelf verantwoordelijk voor het aanvragen van deze toestemming.

Bol verwijdert artikelen die van buiten de EER zijn geïmporteerd als er geen schriftelijk bewijs is dat de verkoper toestemming heeft van de merkhouder.

Decoderen = frauderen
Het is niet toegestaan om EAN-codes, QR-codes, artikelnummers of andere productcodes van artikelen te verwijderen, te beschadigen, onleesbaar te maken of te vervangen met andere codes. Dergelijke handelingen noemen we decoderen. Gedecodeerde artikelen die via bol worden verkocht, worden behandeld als fraude.

Samen parallelimport bestrijden
Bol werkt nauw samen met fabrikanten, merkeigenaren, licentiegevers, licentienemers, contenteigenaren, leveranciers, verkopers en brancheorganisaties om illegale parallelimport op te sporen en daar actie op te ondernemen.

Bij bol onderzoeken we meldingen van illegale parallelimport door bovenstaande partijen en meldingen van klanten. Als volgens bol duidelijk is gemaakt dat er sprake is van illegale parallelimport dan zullen wij deze artikelen direct verwijderen. We nemen contact op met de verkoper die in overtreding is voor de gevolgen van de beleidspunten.

Overtreding van deze regels kan zorgen voor een directe sluiting van het verkoopaccount.

Als het nodig is zal bol actief meewerken aan onderzoeken vanuit de douane, politie en eventuele juridische vervolgstappen van de rechthebbenden van intellectueel eigendom.

Overige aandachtspunten:

• Als je goederen rechtstreeks importeert van buiten de Europese Economische Ruimte (bijvoorbeeld uit China) verandert je rol van distributeur naar importeur met bijbehorende bijkomende verantwoordelijkheden en verplichtingen. Wanneer je importeur of distributeur bent en je goederen onder je eigen naam of merknaam aanbiedt via bol, word je als fabrikant gezien en dien je de verplichtingen van de fabrikant op te nemen. In dat geval ben je bijvoorbeeld zelf verantwoordelijk voor het maken en ondertekenen van de EG-verklaring van overeenstemming oftewel EU-conformiteitsverklaring.
• Er zijn categorieën waarin ons beleid het niet toestaat dat er van buiten de EER geïmporteerde artikelen worden verkocht, zoals bij eet- en drinkwaren voor menselijke consumptie. Daarnaast zijn er categorieën waar de verpakking of handleiding aan specifieke wet- en regelgeving moet voldoen. Zo is het voor speelgoed verplicht dat er op de verpakking onder andere een Nederlandstalige veiligheidswaarschuwing, CE-markering en contactgegevens binnen de EER vermeld zijn. Het is jouw verantwoordelijkheid als verkoper om op de hoogte te zijn van de geldende wet- en regelgeving en het specifieke bol assortimentsbeleid voor ieder artikel dat je aanbiedt. Ons assortimentsbeleid is hier te vinden.
• Voor televisies geldt dat Europese modellen (ingekocht binnen de EER) verkocht mogen worden onder de voorwaarde dat de modellen werken, dat er Nederlandstalige handleidingen beschikbaar zijn en dat ook de installatie van de televisie in het Nederlands mogelijk is.
• Parallelimport wordt ook wel grijze import, parallelhandel, nevenhandel, nevenimport genoemd.

De door jou aangeboden artikelen, geschreven (product)informatie en afbeeldingen mogen geen inbreuk maken op het intellectueel eigendomsrecht van anderen.

Wat is niet toegestaan?

Het is niet toegestaan om zonder toestemming van de rechthebbende in de (product)informatie, zoals in de titel, omschrijving, merk vermelding, kenmerken, afbeeldingen, video’s etc., beschermde merknamen te noemen of af te beelden als het artikel niet van een bepaald merk is. Als je toch gebruik maakt van een beschermde merknaam zonder toestemming van de rechthebbende maak je mogelijk inbreuk op iemands intellectueel eigendomsrecht. Je bent zelf verantwoordelijk voor alle schadeclaims en andere gevolgen als je zonder toestemming de merknaam van een ander gebruikt.

Zo is het onder andere verboden om op het platform:

• In de titel of productomschrijving te zeggen ‘geïnspireerd door’, ‘onze impressie van’, ‘gebaseerd op’ of ‘lijkend op’ of een vergelijkbare omschrijving en dan een merknaam of merkartikel noemen. Voorbeelden:
  • In de titel aangeven dat een prinsessenverkleedjurk geïnspireerd is op Frozen van Disney.
  • Het hebben over de naam of geur van een merkparfum, terwijl je dat merk parfum niet verkoopt.
  • In de afbeeldingen het merkartikel laten zien wat de bron van de inspiratie is. Voorbeeld: Een afbeelding plaatsen van het merk parfum waarop jouw parfum geïnspireerd is.

Wat is toegestaan?

Wanneer je een artikel verkoopt dat een accessoire is voor een artikel van een ander merk, kan het nodig zijn om dat merk te noemen. Dat mag, maar alleen als dit echt nodig is voor de verkoop van jouw artikel.

Dit is het geval wanneer een accessoire alleen werkt in combinatie met een bepaald merk of type artikel. Klanten moeten weten of het artikel dat je aanbiedt past bij of compatibel is met het apparaat dat zij gebruiken.

Daarom mag je in de titel of productomschrijving de woorden ‘geschikt voor’ gebruiken, gevolgd door de merknaam en eventueel het type. Bijvoorbeeld:

• Een oplader die alleen werkt met een specifiek merk en type telefoon
• Een controller die compatibel is met één merk en type gameconsole
• Een koffiefilter dat alleen past in een koffiemachine van een specifiek merk
• Een stofzuigerzak die alleen geschikt is voor een bepaald merk en model stofzuiger

In deze gevallen mag je het andere merk noemen en is het ook nuttig voor de klant. Het geeft duidelijke informatie over compatibiliteit.

Het is wel belangrijk dat er geen verwarring ontstaat over de fabrikant van jouw accessoire. Het moet altijd duidelijk zijn dat jouw artikel niet van het merk is waarvoor het geschikt is. Daarom mag de merknaam van het andere product nooit in het merkveld van jouw aanbod staan.

Gebruik de merknaam alleen in combinatie met ‘geschikt voor’ in de titel en of omschrijving. Zo blijft het onderscheid duidelijk en voorkom je misverstanden bij klanten.

Als verkopende partner ben je zelf verantwoordelijk om te controleren welke productinformatie en afbeeldingen mogelijk inbreuk maken op het intellectueel eigendom van een ander merk. Je bent aansprakelijk wanneer je deze rechten schendt. Twijfel je? Schakel dan juridisch advies in.

Bol onderzoekt meldingen van mogelijke inbreuk op intellectueel eigendom. Als wij vaststellen dat er sprake is van een overtreding, halen we het artikel meteen offline. We nemen contact op met de partner over de gevolgen voor de beleidspunten. Overtreding van het beleid kan leiden tot sluiting van het verkoopaccount.